Doodskisten en toiletpapier

Vriend Sief is een paar jaar trainer geweest van FC Groningen A1, had TC 1 en was afgestudeerd antropoloog. Deze combi was aanleiding voor Hoofdcoach Hans Westerhof van Ajax om hem te polsen om de Ajax-Academy in Ghana te ‘runnen’. Deze kans liet onze ‘wereldreiziger’ niet aan zich voorbij gaan. Met Fred, een andere vriend, zocht ik hem op in het Ofori-Stadium in Obuasi. Een paar weken voor ons vertrek werden we gealarmeerd door een bericht: “Laatste vliegtuig Ghanair ook aan de grond”. We zouden reizen met Ghana Airways (‘your star in the sky’), maar de voorzitter van het ‘interim-management’ Captain Kwakwa meldde dat ‘your star in the sky’ 50 miljoen schuld had en dat de regering niet wilde ‘bijspringen’. Maar navraag bij reisbureau De Vries leerde ons dat het vliegtuig (er was maar 1 meer) ons absoluut op 26 april naar Accra zou brengen. Over een retourvlucht werd niet gerept, daarover later meer.

Een 50-tal Ghanezen in de DC 10 verrasten Fred en mij bij de landing in Accra met een ovationeel applaus en wekten de indruk buitengewoon blij te zijn veilig te zijn geland. Toen we de vliegtuigtrap afdaalden, leek het of er een warme deken om ons heen werd gelegd, zo heet was het! We werden opgehaald door Sief en de General Director Ad Zonderland, voormalig trainer van Feyenoord. Toen we in het aardedonker voor een stoplicht wachtten, verschenen er plotseling de gezichten van jongetjes voor het raam die ons toiletpapier wilden verkopen. We hadden toen eigenlijk al op onze hoede moeten zijn, zeker toen even verderop ook nog een stapel doodskisten te koop werd aangeboden……..

In een ‘dure’ buitenwijk van Accra was de residentie van de Director en bij het toegangshek werden we verwelkomd door het bewakingspersoneel. “Welkom in Accra.” De volgende dag was in het stadion van Goldfields een testtraining voor allerlei talenten uit heel Ghana voor de Academy. Fred en ik kregen ook een beoordelingsformulier en we gingen er eens goed voor zitten. De Ghanese talentjes leken sprekend op elkaar, het was maar goed dat ze met rugnummers speelden. Maar toch heb ik mijn formulier maar terzijde geschoven want ze hadden allemaal een even fantastische basistechniek, die konden direct allemaal met ons met het vliegtuig mee naar Amsterdam! Fred en ik gingen met alle scouts nog op de foto voor het begin van een meeting. Wij dachten dat het zou gaan over de geschiktheid van de kandidaatjes, maar dit bleek een misvatting. Het ging over de reiskosten van de scouts en deze meeting van zo’n anderhalf uur was levendig en emotioneel. Toen de spelertjes en hun scouts, al dan niet met een ‘reisbonusje’ per busje werden afgevoerd, viel ons op dat er een chauffeur was met een ABN-shirtje aan maar ook met een grote witte muts op! En dat bij 40 graden! Maar wat schetste onze verbazing…., het was een muts van SC Heerenveen! Het zoeken naar talent vindt ook plaats door schoolteams of wijkteams tegen elkaar te laten spelen. Dit gebeurt dan op velden van een soort leem met lijnen er op die gemaakt zijn van houtskool. Vrouwen met van alles op hun hoofd liepen kaarsrecht over het veld tot de ‘game’ begon. Het ene team speelde in Ajax –outfit en had een prachtige ingestudeerde warming-up. De bal was volgens mij een vijfje en kwam de spelertjes tot aan de knie. Ze speelden alsof hun leven er van af hing en misschien was dit ook wel zo! Sief vertelde ons het verhaal van een Academy-speler , Quansay, die bij Ajax in Amsterdam op proef was en moest concurreren met Daniel de Ridder als rechterspits. De keuze viel niet op Quansay die terug moest naar Ghana en nu zonder inkomen zijn moeder en gehandicapte broer moet verzorgen!!

We maakten kennis met de secretaris van de Academy, Tony, een aimabele Ghanees die organisatorisch probeerde de boel wat op de rails te houden. We hoorden maanden later dat hij tijdens een familiebijeenkomst met Voodoo-rituelen het leven had gelaten. Het kan ook anders. De assistent-trainer Adotey, een vertrouweling van Sief, heeft in Ghana een mooie carrière opgebouwd als trainer/coach van nationale jeugdteams en is momenteel Head-coach van het Ghana-vrouwenteam. Bij het laatste WK bereikte hij met dit team een keurige 3e plaats! Naast de voetbalactiviteiten, voor ons natuurlijk de hoogtepunten, was er ook ander vertier. We wisselden 100 dollar voor 760.000 cedi’s want we gingen ’s avonds naar de Makumbabar. Het bleek geen bar te zijn, maar een discotheek met een iets andere relatie-code dan we in Nederland gewend waren. Wij keken niet naar de meisjes maar die kwamen direct naar ons toe en zeiden dat ze het leuk vonden dat we er waren. Ze vonden ons zo leuk dat ze met ons mee wilden als we de discotheek zouden verlaten. Het was ‘the will of God’ om ons gelukkig te maken, zeiden ze. We waren echter al heel gelukkig en keerden met z’n vieren huiswaarts, ook Zonderland was weer van de partij ondanks een respectabele leeftijd. Sief zijn eigen huis stond in een wijk waar alleen maar Ghanezen woonden. Een onverharde weg met enorme kuilen zonder verlichting leidde naar zijn ‘residentie’, met een eigen kok. Onderweg was het oppassen geblazen, want in de duisternis renden kinderen over de ‘straat’, duidelijk zonder de instructie die ouders hun kinderen in Nederland van jongsaf leren “kijk links, rechts en nog een keer links”. Bovendien werkt hun huidskleur ook niet echt mee om ze bijtijds te signaleren. Ze hebben het er allen heelhuids afgebracht, gelukkig. Het huis is omgeven door hoge muren met daarboven op prikkeldraad en glasscherven die in de muur zijn gemetseld. Ik kan me herinneren dat ik in die aardedonkere nacht in dat huis, met een luidruchtige ‘propeller’ om de hoge temperatuur enigszins te temperen, me niet erg om mijn gemak voelde, ver van huis en dacht aan het aantal dagen nog te gaan. Een blik naar rechts leerde me dat ik blijkbaar de enige want was Fred was al in een diepe slaap.

In Afrika is er een equivalent van de Champions League , een toernooi met alle nationale kampioenen. In Europa is het ‘bal der kampioenen’ inmiddels verworden tot het ‘platform van de rijksten’. De kampioen van Ghana, Kumasi Asante Kotoko, speelde tegen FC Santos, de kampioen van Zuid-Afrika met de Nederlandse keeper Hans Vonk op de goal. Onderweg naar Kumasi konden we genieten van de prachtige natuur en talloze markten, een kleurrijke entourage. De verkeersregels zijn wat soepeler dan in Nederland en de vrachtauto’s, groot en klein, puilen dan ook uit met allerlei produkten bij elkaar gehouden door wat touw. Er valt dan ook regelmatig wat van af en aan de autowrakken aan de kant van de weg kun je aflezen dat de nodige voorzichtigheid geboden is. Toch was onze vakantie bijna in een drama geëindigd. Net over de top van een heuvel, voor ons onzichtbaar, dacht een man rustig te kunnen oversteken. Krachtig remmen, een ruk aan het stuur en een sprintje van het potentiele slachtoffer redde zijn leven, gelukkig! Er was een hittegolf in Ghana, nou dan weet je het wel! Ze hadden de wedstrijd met opzet verplaatst naar het heetst van de dag en dat was om 15.00 uur.

Om 12.00 zat het stadion al helemaal vol met zo’n 20.000 toeschouwers! Er klonk prachtige luidruchtige Afrikaanse muziek en de stemming zat er goed in! Zelden zo’n sfeervolle atmosfeer meegemaakt. Kumasi-fans, over het hele lichaam in het rood en wit geschminkt met een soort krijt, sprongen over de sintelbaan of het een lieve lust was en… of het een graad of 15 was. Het volume van de opzwepende muziek bereikte een hoogtepunt. Het veld moest worden ‘betoverd’ door een soort Sinterklaas die een ereronde maakte en het gras besprenkelde. Dat werd niet door iedereen op waarde geschat, want hij werd hier en daar massaal met plastic zakjes met water bekogeld. Elke voltreffer werd met gejuich ontvangen, ik vraag me dan af “Kun je die zakjes niet beter voor jezelf houden in die 40 graden zonder schaduw?” Plotseling begon het hele stadion gigantisch uit zijn dak te gaan en wij dachten “daar komen de spelers”, nee daar kwam de voorzitter van de club het veld op, zwaaiend naar al zijn ‘onderdanen’! Zou hij alle kaartjes voor de fans hebben betaald? Gezien de verhoudingen in Afrika is dit niet aannemelijk. Met zo’n sfeervolle aanloop gingen we er eens goed voor zitten. Maar de wedstrijd stelde niets voor, geen wonder met zulke temperaturen! Het ‘hoogtepunt’ was de aanloop naar de wedstrijd , alleen na afloop was er wat ‘excitement’ toen 20 beveiligers de scheidsrechter probeerden heelhuids in de kleedkamer te krijgen. De fans dropen af en toen ik daarvan wat videobeelden probeerde te maken, werd de sfeer wat grimmig en heb ik de camera maar snel opgeborgen. Blanken zijn sowieso niet heel geliefd – ze noemen ze ‘obronies’ – en Fred en ik werden af en toe ook als zodanig gekwalificeerd. Een nieuwe ervaring! Als je het fort ‘Elmina’ bezoekt en bij de poort staat waar toentertijd de Ghanezen werden afgevoerd per boot om als slaaf naar Amerika te gaan, kun je de benadering ‘obronie’ wel begrijpen. Indrukwekkend!

Er zijn ook Ghanezen die zich helemaal hebben herpakt en een zelfvertrouwen etaleren die ook weer wat overdreven overkomt. Zo hebben we een bezoek gebracht aan een kunstschilder die prachtige kleurrijke werken maakte, ook over de slavernij. Hij noemde zichzelf ‘allmighty’. Een andere ervaring: we raakten eens een keer met een paar meisjes aan de praat die in de buurt van Sief bleken te wonen en we boden ze een lift aan. Ze gaven wel een paar keer onderweg aan dat ze niet thuis hoefden te worden afgezet. Toen dat wel gebeurde bleek waarom, ze ‘woonden’ met z’n tweeën onder een berg takken! ‘Takkewijven’ waren het echter absoluut niet. In de inleiding had ik het over ‘op onze hoede zijn’ en de retourvlucht naar Amsterdam. Aan het eind van ons verblijf heb ik blijkbaar toch iets gegeten wat het aanbieden van toiletpapier bij aankomst in Ghana volledig rechtvaardigde. Een paar dagen goed ziek en een dag uitstel van onze retourvlucht wegens technische mankementen (!) van het (enige) vliegtuig kwam me heel goed uit. Toen ik in het huis met prikkeldraad en glasscherven niets aan Fred had, had hij tijdens de vlucht terug naar Nederland niets aan mij.

Het aanbieden van toiletpapier kan ik begrijpen, het te koop aanbieden van de doodskisten is gelukkig aan mij voorbij gegaan!

 

Koos Heising

Deel dit:
Share

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*